Dự án ACCEES: NTTU cùng các trường đại học Việt Nam xây dựng khung tham chiếu Tài nguyên Giáo dục Mở

Từ việc chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, trao đổi thực tiễn tại các trường đến thống nhất khung tham chiếu và kế hoạch triển khai, dự án ACCEES đang từng bước đặt nền móng cho việc phát triển và chia sẻ Tài nguyên Giáo dục Mở (OER) giữa các trường đại học Việt Nam.

Từ ngày 30/7 đến 1/8/2025, tại Trường Đại học Hà Nội, dự án ACCEES tổ chức tọa đàm “Xây dựng Khung tham chiếu Tài nguyên Giáo dục Mở”, với sự tham gia của đại diện các đơn vị là thành viên dự án ACCEES tại Việt Nam, trong đó có Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (NTTU). Hoạt động được dẫn dắt bởi TS. Mokhtar Ben Henda, giảng viên – nhà nghiên cứu tại Đại học Bordeaux Montaigne (Pháp), chuyên gia có nhiều năm tham gia hoạt động chuẩn hóa quốc tế trong lĩnh vực công nghệ giáo dục và là người được trao IEC 1906 Award 2025 của Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC).

Từ kinh nghiệm quốc tế đến thực tiễn các trường

Trong ba ngày làm việc, các đại biểu cùng trao đổi về xu hướng phát triển OER trên thế giới, kết quả khảo sát hiện trạng tại Việt Nam, các tiêu chuẩn quốc tế và điều kiện triển khai thực tế tại từng trường thành viên. Các cuộc thảo luận không chỉ tập trung vào nền tảng công nghệ mà mở rộng đến những vấn đề thiết thực như quản lý học liệu, siêu dữ liệu, bản quyền, giấy phép mở và khả năng chia sẻ tài nguyên giữa các trường.

Tham gia các phiên trao đổi, ThS. Trần Thị Thúy Kiều, Giám đốc Trung tâm Thư viện NTTU, đóng góp nhiều ý kiến từ thực tiễn quản lý và khai thác tài nguyên học thuật tại nhà trường. Từ góc độ thư viện, OER không chỉ là việc đưa học liệu lên môi trường trực tuyến, mà còn phải bảo đảm người học có thể tìm kiếm, tiếp cận và sử dụng tài nguyên một cách thuận lợi và phù hợp. Với NTTU, OER được nhìn nhận không chỉ là nguồn học liệu phục vụ người học trong phạm vi một trường đại học, mà còn là một phương thức chia sẻ tri thức với cộng đồng. Khi được tổ chức, chuẩn hóa và cấp phép phù hợp, những học liệu được tạo ra trong quá trình giảng dạy có thể tiếp tục được khai thác, tái sử dụng và trở thành nguồn tài nguyên chung cho người học, giảng viên và những đối tượng có nhu cầu tiếp cận tri thức.

Từ khung tham chiếu đến kế hoạch triển khai

Kết quả quan trọng của tọa đàm là các trường thành viên đã thống nhất bản thảo Khung siêu dữ liệu OER dựa trên chuẩn LOM quốc tế. Khung này tạo cơ sở để học liệu được mô tả và tổ chức theo những nguyên tắc chung, hỗ trợ việc tìm kiếm, phân loại, chia sẻ và tái sử dụng tài nguyên giữa các đơn vị. Cùng với nội dung kỹ thuật, các đại biểu cũng trao đổi về sở hữu trí tuệ, giấy phép mở và năng lực của đội ngũ giảng viên trong quá trình tạo lập và khai thác OER. Từ đó, kế hoạch thực thi được định hình với các nhóm công việc trọng tâm: rà soát các vấn đề pháp lý và sở hữu trí tuệ, áp dụng giấy phép mở, hoàn thiện tiêu chuẩn học liệu và siêu dữ liệu, đồng thời nghiên cứu các lựa chọn kỹ thuật cho nền tảng chia sẻ OER.

Qua các phiên thảo luận, các trường thành viên thống nhất những nội dung cần có để cùng xây dựng hệ thống OER của ACCEES, đồng thời xác định những phần việc mỗi trường cần chuẩn bị trong quá trình triển khai. Những trao đổi từ thực tế tại NTTU, trong đó có các vấn đề về tổ chức và khai thác tài nguyên tại thư viện, cũng được đưa vào quá trình xây dựng các nội dung chung của dự án.

Từ kết quả của dự án đến trao đổi ở cấp quốc gia

Một dấu ấn đáng chú ý là các kết quả và kinh nghiệm từ ACCEES đã được đại diện dự án chia sẻ và đóng góp ý kiến tại tọa đàm của Bộ Giáo dục và Đào tạo về dự thảo nghị định liên quan đến Tài nguyên Giáo dục Mở.

Việc những kinh nghiệm được hình thành từ quá trình hợp tác và triển khai thực tế tại các trường thành viên được đưa vào trao đổi ở cấp quốc gia cho thấy ACCEES không chỉ hướng đến xây dựng một hệ thống dùng chung trong phạm vi dự án, mà còn có thể đóng góp những thực tiễn và khuyến nghị cho quá trình phát triển OER tại Việt Nam.

Tọa đàm tại Trường Đại học Hà Nội vì vậy đánh dấu một bước chuyển quan trọng của hợp phần OER: từ khảo sát và nhận diện nhu cầu sang thống nhất khung tham chiếu, xây dựng kế hoạch triển khai và kết nối với những trao đổi ở cấp chính sách.

Trong giai đoạn tiếp theo, ACCEES sẽ tiếp tục hoàn thiện các giải pháp về chính sách, tiêu chuẩn và kỹ thuật, hướng tới xây dựng nền tảng Tài nguyên Giáo dục Mở dùng chung giữa các trường thành viên, góp phần hình thành một hệ sinh thái giáo dục đại học số mở, kết nối và bền vững tại Việt Nam.